Bankacılık sisteminde tarihi gün

08.01.2021

TCMB: FAST Sistemi bugün itibarıyla vatandaşlarımızın kullanımına açılmıştır

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesinde geliştirilen yeni nesil 7/24 anlık perakende ödeme uygulaması Fonların Anlık ve Sürekli Transferi (FAST) Sistemi, bankalarla sürdürülen pilot testlerin tamamlanmasının ardından, bugün itibarıyla kullanıma açıldı.

Açıklamada şöyle denildi:

"FAST Sistemi ile birlikte, elektronik ödemelerin sisteme kayıtlı Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (TCKN), telefon numarası ve e-posta adresi ile kolay ve pratik bir şekilde başlatılmasını sağlayan Kolay Adresleme Sistemi de kullanıma sunulmuştur.

FAST Sistemi, yaygın kullanımının yakından izlenmesi amacıyla, ilk aşamada 50 TL limitli olarak başlatılmıştır. Bu limit, kullanımın yaygınlığına göre kademeli şekilde artırılarak 1000 TL’ye kadar yükseltilecektir.

FAST Sistemi, işlem limitlerinin daha yüksek seviyelere çıkarılması ve karekodlu ödemeler ile ödeme isteme gibi katma değerli yeni özelliklerin de yakın vadede eklenmesiyle, dijital ekonominin bir üst seviyeye taşınmasına önemli katkılar sağlayacaktır."

Finansal okuryazarlık çalışmaları hız kazandı

 07.01.2021

Selçuk: Finansal Okuryazarlık ve Kadınların Ekonomik Güçlenmesi seminerleriyle 386 bin kişiye ulaştık

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, Cumhurbaşkanlığı İcraat Programı III. 180 Günlük Eylem Planı kapsamında başlattıkları “Finansal Okuryazarlık ve Kadınların Ekonomik Güçlenmesi” seminerlerinin Kovid-19 sebebiyle radyo programları ve çevrimiçi ortamda gerçekleştirdiğini belirterek, toplamda 386 bin kişiye ulaştıklarını söyledi.

Bakan Selçuk, seminerlerin finansal okuryazarlık ile ilgili bölümü, Bakanlığın İl Müdürlüklerinde Finansal Okuryazarlık Eğitici Eğitimi alan meslek elemanları tarafından gerçekleştirildiğini belirtti.

Finansal okuryazarlık çalışmalarını önemsiyoruz

Selçuk, “Finansal okuryazarlık çalışmalarını önemsiyoruz. Seminerlerde kadınlarımızın para yönetimi, gelir, harcama, birikim, borç, tasarruf, yatırım araçları, bireysel emeklilik sistemi, çalışma hayatına ilişkin haklar, şikayet mekanizmaları gibi konularda farkındalıklarının artırılmasını amaçlıyoruz. Ayrıca ekonomik açıdan güçlenmelerine yönelik destek ve teşviklere ilişkin de bilgi veriliyor” dedi.

Finansal Okuryazarlık ve Kadınların Ekonomik Güçlenmesi seminerlerinin Kovid-19 sebebiyle radyo programları ve çevrimiçi ortamda gerçekleştirildiğini kaydeden Bakan Selçuk, “Radyo programlarıyla beraber son 4 ayda (Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık) 9 ilde (Hatay, Sakarya, Konya, Adana, Ordu, Kayseri, Samsun, Gaziantep, Antalya) toplamda 386 bin kişiye ulaştık” ifadelerini kullandı.

Kadınların ekonomik güçlenmesine yönelik destek ve teşviklere ilişkin oturumlarda, seminerlerin düzenlendiği illerdeki SGK, İŞKUR, KOSGEB, TOBB Kadın Girişimciler Kurulu ve Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA) temsilcileri tarafından da bilgi paylaşımında bulunuluyor.

Borsa iki ayda yüzde 33 yükseldi

 Kasım ayı başında 1.133 puan seviyesinde olan BİST 100 Endeksi yılın ilk günlerinden itibarın yükselişini sürdürerek 1.500 puanı geçti.

Küresel ekonomiler korona virüsün etkilerinden kurtulmak için büyük çaba harcarken, sermaye piyasalarında olağandışı gelişmeler yaşanıyor. Küresel borsalar rekor üstüne rekor kırıyor. Kripto paralara artan talep Bitcoin’i 37 bin dolara taşıdı. Türkiye’de borsa ve faiz aynı anda yükseliyor.

Aralık ayı başında 1.133 puan seviyesinde olan BİST-100 Endeksi iki ay gibi kısa sürede yüzde 33 oranında prim yaparak 1.500 puanı geçerek tarihi zirvesine ulaştı. Kontrol edilemeyen virüs nedeniyle getirilen her kısıtlama hisse senedi piyasalarına yükseliş olarak yansıyor.

Avrupa ve ABD’de ekonomiyi ayakta tutmak için açılan destek paketleri nedeniyle faizlerin sıfır seviyesinde kalması borsalara olan talebi artırıyor.

Dünya borsalarında teknoloji başta olmak üzere birçok hissenin yüzde 1000’lerin üzerinde değer kazanması da hisse senetlerine ilginin artmasının bir nedeni olarak gösteriliyor. Yüksek faiz artırımı ise döviz kurlarındaki yukarı hareketi baskılıyor.

MAVİ DALGACIK KUTLAMALARI

Demokratların Başkanlık, Temsilciler Meclisi ve Senatoyu az farkla ele geçirdiği Mavi Dalgacık, genişleyici maliye politikaların önünü açarak büyümeyi desteklediği için hisse pozitif, vergi artışına yol açacağı için tahvil ve dolar negatif algılanıyor. Kongre binası baskınına rağmen ABD borsaları mavi Dalgacık’ın rüzgarıyla yükseliyor. İş Yatırım’ın bugünkü analizine göre ABD borsaları değer/döngü hisseleri önderliğinde yükseliyor. Momentum/teknoloji hisseleri ilk satış dalgası sonrası toparladı. Ancak geride kalıyor. Yenilenebilir enerji endekse göre güçleniyor.

İş Yatırım analistlerinin tespitleri şöyle:

“ABD tahvilleri ve dolar Mavi Dalgacık hikayesinin kaybedenleri olmaya devam ediyor. 10 yıllık tahvil faizleri psikolojik önemi olan %1 seviyesini aşmış durumda. DXY dolar endeksi 2018 Şubatı sonrası gördüğü en düşük seviyeye geriledi. Büyümenin canlandığı ve enflasyonun yükselme işaretleri verdiği bir senaryoda ABD tahvil faizlerinin %1,5 seviyesini zorlaması bekleniyor. Ana senaryomuz değil ama tahvil faizlerinde hızlı bir yükseliş olursa, altın baskı altında kalırken Dolar güçlenebilir.

TÜRKİYE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN YILDIZI

Türkiye varlıkları dünyayı yenmeye devam ediyor. MSCI Türkiye %2,9 artışla gelişmekte olan ülkelerin yıldız oyuncusu konumunda. Türk lirası %1'in üzerinde değer artışıyla en çok kazandıran gelişmekte olan ülke paraları arasında yer alıyor. Banka hisseleri %3,2 artışla sanayi hisselerinin 4 katı getiri sağlayarak yeniden önderliği ele geçirdi.

Endeks için destek olarak 1.460 direnç olarak 1.525 seviyeleri öne çıkıyor. Bankalar, holdingler ve havacılık hisseleri günün öne çıkan temaları.”

Borsada yerli yatırımcı sayısı 2 milyona yaklaştı

 Borsa İstanbul'da 2020 yılında 782 bin 367 kişi yeni hesap açarken, 2 milyona yaklaşan yerli gerçek yatırımcı sayısı ayda ortalama 65 bin 200 kişi arttı.

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerinden derlenen bilgilere göre, yerli yatırımcının sermaye piyasalarına ilgisi 2020 boyunca hız kesmeden devam etti.

Yerli gerçek yatırımcı sayısı aralık ayında 103 bin 204 artarken, 2020'nin tamamında 782 bin 367 kişi pay piyasaları ile tanıştı. Böylece, pay piyasalarındaki yerli gerçek yatırımcı sayısı 2020'de aylık ortalama 65 bin 200 artarak toplam 1 milyon 970 bin 245'e, portföy değeri de 210 milyar 312 milyar liraya ulaşarak rekor tazeledi.

Bu dönemde yabancı yatırımcı sayısı 351 artışla 11 bin 964 şeklinde gerçekleşti.

Analistler, gelişen teknolojiyle birlikte sermaye piyasalarında işlem yapmanın kolaylaşması, halka arzların yüksek getiri sağlaması, rekor düşük seviyelere inen faiz seviyeleri ve yeni tip korona virüs (Kovid-19) salgını sebebiyle evden çalışanların sayısındaki artışın yerli yatırımcıları sermaye piyasalarına yönlendiren en önemli etkenler arasında olduğunu söyledi.

Yerli yatırımcı sayısındaki artışın Türkiye sermaye piyasaları için sevindirici olduğunu kaydeden analistler, bununla birlikte sermaye piyasalarıyla yeni tanışan yatırımcıların özellikle sosyal medya ve mesajlaşma platformlarından yatırım tavsiyesi almamalarının önemine dikkati çekti.

Analistler, artan yatırımcı sayısına paralel bir çok şirketin borsaya kote olmak üzere harekete geçtiğini, söz konusu momentumun başarılı şekilde yönetilebilmesi halinde sermaye piyasalarına ilginin devam edeceğini ifade etti.

Kasımda ekonomi yönetimindeki değişimle birlikte yabancı yatırımcının da Borsa İstanbul'a ilgisinin arttığını bildiren analistler, bu eğilimin aralıkta da devam ettiğine dikkati çekti.

Sınai endeksi portföy değeri en çok artan endeks oldu

MKK verilerine göre, aralıkta Borsa İstanbul'da yatırım yapanların toplam portföy değeri yüzde 8,1 artışla 742 milyar 455 milyon liraya çıktı. Yerli gerçek ve tüzel kişilerin toplam portföy değeri yüzde 12,1 artışla 380 milyar 788 milyon lira, yabancı gerçek ve tüzel yatırımcılarınki ise yüzde 4,2 yükselişle 361 milyar 667 milyon lira oldu.

BIST 100 endeksine dahil hisseler, yerli yatırımcıların yüzde 65,2'lik kısmının tasarruflarını değerlendirdiği hisseler olarak göze çarparken, yerli yatırımcıların BIST 100 endeksindeki yatırımları geçen yıl yüzde 102,5 artışla 122 milyar 560 milyon liradan 248 milyar 175 milyon liraya yükseldi.

Yerli yatırımcılar aralık sonunda 132 milyar 613 milyon lirayla yatırımlarının yüzde 34,8'ini ise BIST 100 dışı endeks hisselerinde değerlendirdi.

Aralık itibarıyla yerli yatırımcıların BIST 100 endeksindeki yatırımlarının yüzde 75,6'sı BIST 50 endeksi hisselerinde, yüzde 59,4'ü BIST 30 hisselerinde yer aldı.

Aralıkta sınai endeks hisselerindeki yerli yatırımcıların portföy değeri aylık bazda yüzde 14,7 yükselişle 131 milyar 916 milyon liradan 151 milyar 265 milyon liraya çıkarken, yüzde 10,1 artışla 147 milyar 337 milyon liraya çıkan mali endeks hisselerindeki yatırım değerini geride bıraktı.

Sınai endeks aralıkta yüzde 18,5 artarken, sınai endeksinin yüzde 23,8'ini oluşturan Ereğli Demir Çelik ve Tüpraş sırasıyla yüzde 35,7 ve 18,8 değer kazanmıştı.

Yabancıların BIST 100 endeksi hisselerine yatırımları aralıkta yüzde 14,3 yükselişle 225 milyar 137 milyon liraya ulaşırken, ana endeksler bazında incelendiğinde yabancıların sınai endeksindeki varlıkları 85 milyar 306 milyon liraya çıktı, mali endeksteki yatırımları da yüzde 0,9 azalışla 197 milyar 837 milyon liraya indi.

Aralıkta 1.963 milyoner borsaya geldi

MKK verileri portföy dilimi bazında incelendiğinde, yerli yatırımcılar arasında aralıkta portföy değeri en çok artan grup yüzde 13,4 ile 1 milyon lira ve üstü portföye sahip bulunanlar oldu.

Söz konusu grubun portföy değeri, aralıkta 256 milyar 53 milyon liradan 290 milyar 349 milyon liraya çıktı. Yatırımcı sayısı 1.963 artan 1 milyon lira ve üstü portföye sahip olanlar, yüzde 14,2 yükselişle yatırımcı sayısını da en çok artıran portföy grubu oldu.

Aralıkta 100 bin lira ile 1 milyon lira arasında portföy değerine sahip olanların portföy değeri yüzde 9,9 artışla 65 milyar 876 liraya ulaşırken, yatırımcı sayısı da yüzde 9,6 yükselişle 244 bin 310 oldu.

MKK verileri iller bazında incelendiğinde İstanbul hem yerli yatırımcı sayısı hem de portföy değeri açısından ilk sırayı alırken, İstanbul'daki 553 bin 965 yatırımcının portföy değeri ise 237 milyar 208 milyon lira seviyesinde gerçekleşti.

İstanbul'u, Ankara ve İzmir takip ederken, bu şehirlerin yatırımcı sayıları sırasıyla 210 bin 765 bin ve 150 bin 93, portföy değerleri ise 36 milyar 142 milyon ve 14 milyar 675 milyon lira oldu.

2020 yılında rekor ihracatın lideri otomotiv

 Otomotiv sanayi, 2020 yılında bir önceki yıla göre ihracattaki yüzde 16,5 oranında düşüşe rağmen 25 milyar 548 milyon 566 bin dolarla yine en fazla ihraç yapan sektör oldu.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, otomotiv endüstrisi, 2020 yılı Aralık ayında 2 milyar 799 milyon 28 bin dolarlık ihracata imza attı. Böylece sektörün 2020 toplamındaki ihracatı 25 milyar 548 milyon 566 bin dolara ulaştı.

Geçen yıl toplamındaki ihracat hacmi açısından otomotiv endüstrini, 18 milyar 263 milyon 488 bin dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 17 milyar 143 milyon 441 bin dolarla hazır giyim ve konfeksiyon izledi.

İhracat artışı açısından geçen yıl, 2019'a göre ilk sırada yüzde 31,9 ile gemi ve yat sektörü yer aldı. Bu sektörü yüzde 20,8'le yaş meyve ve sebze, yüzde 8,8'le de meyve ve sebze mamulleri izledi.

Türkiye'nin toplam ihracatının yüzde 75,3'ünün gerçekleştirildiği sanayi grubunun dış satımı, 2020'de 2019'a göre yüzde 7,6 azalarak 127 milyar 645 milyon 230 bin dolar düzeyinde gerçekleşti. Aynı dönemde toplam ihracatın yüzde 14,4'ünü oluşturan tarım grubunda yüzde 4,3 artışla 24 milyar 369 milyon 143 bin dolarlık, yüzde 2,5'inin gerçekleştirildiği madencilik grubunda da yüzde 0,9 düşüşle 4 milyar 272 milyon 391 bin dolarlık dış satım yapıldı.

En çok Almanya'ya ihracat yapıldı

Geçen yıl ihracatçıların en çok dış satım gerçekleştirdiği ilk 3 ülke; 14 milyar 422,9 milyon dolarla Almanya, 10 milyar 496,6 milyon dolarla Birleşik Krallık ve 8 milyar 859,3 milyon dolarla ABD olarak belirlendi. İhracatta ilk 20 ülkenin payı da geçen yıl yüzde 65,43'e ulaştı. Söz konusu ülkelere yapılan ihracat miktarı da 102 milyar 257 milyon 867 bin dolar düzeyinde gerçekleşti.

Türkiye'de 2 milyon aktif firma var

 Ticaret Bakanlığı: Aktif firma sayısı Aralık ayında 3.025 adet artarak 2.001.437 oldu

2020 yılı Kasım ayında toplam aktif firma sayısı 1.998.412 iken, Aralık ayında 3.025 adet artarak 2.001.437 oldu.

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, 2020 yılı Aralık ayında Hal Kayıt Sistemine kayıtlı kişi sayısı 57.208, bildirim sayısı ise 16.613.377 oldu. Bu dönemde, bir önceki yılın aynı ayına göre Hal Kayıt Sistemine kayıtlı kişi sayısında %7,95’lik artış, bildirim sayısında da % 1,01’lik bir artış oldu.

2020 yılı Aralık ayında esnaf ve sanatkâr sayısı 1.999.005 iken, toplam işyeri sayısı ise 2.157.419 oldu.

2020 yılı Aralık ayında Türkiye genelinde kooperatif sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,75 artarak 12.845’e ulaştı. Aynı dönemde kooperatiflerin ortak sayısı ise 1.581.211 oldu.

Kamu bankalarından ATM devrimi! Masraf da yok komisyon da...

 Ziraat, Halkbank, Vakıfbank, Ziraat Katılım, Vakıf Katılım, PTTBank ve Emlakbank bu ay içinde protokol imzalayacak. 15 binin üzerinde ATM konulacak. Yıllık 1 milyar lira tasarruf hedefleniyor. Müşteriden komisyon ve ücret alınmayacak

Tüketicilerin finansal işlemler noktasında artık en fazla kullandığı araçların başında ATM’ler geliyor. Her ne kadar pandemi etkisiyle bankaların dijital kanallarındaki hareketlilik artsa da ATM’ler hala çoğu vatandaş için bankacılık işlemlerinde ilk fiziki tercih noktası olmayı sürdürüyor.

MALİYET YÜKSEK

Ancak ATM’ler bankalar için ayrıca bir maliyet oluşturuyor. Bu maliyetin en büyük kısmını, ilk yatırım tutarı ve kira alsa da devamındaki lisans, yazılım, bakım, temizlik ve enerji giderleri de önemli bir yer tutuyor. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, maliyetlerde tasarruf oluşacak büyük bir proje hayata geçiyor. Buna göre kamu bankalarının tüm ATM’leri tek bir noktada toplanacak.

1 MİLYARLIK TASARRUF

Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Vakıf Katılım, Ziraat Katılım, PTTBank ve Emlakbank’a ait farklı ATM’ler artık tek bir cihaz üzerinden hizmet verecek. Bankalara ait ATM’lerde daha önce kendi tasarımları kullanılıyordu ancak yeni proje ile ATM’ler üzerinde ortak bir tasarım var. Yıllık bir 1 milyar liralık tasarruf sağlanması hesaplanan proje için bankalar bu ay bir protokol imzalayacak. Bu doğrultuda ilk etapta Türkiye genelinde 15 bin noktaya ortak ATM’lerden yerleştirilecek.

ÜÇ BANKA EŞİT HİSSEDAR

KISA adı TAM olan ‘Türkiye’nin ATM Merkezi Projesi’nin gerisinde Bileşim Finansal Teknolojiler ve Ödeme Sistemleri AŞ yer alıyor. Şirketin İstanbul Ticaret Odası’na kaydı 1995’te yapıldı. Ziraat Bankası’nın iştiraki olarak kurulan şirketin şimdilerde kayıtlı sermayesi 145 milyon TL. Tek ortaklı bir yapıya sahip olan şirkette yeni ortaklık yapısı ile birlikte unvan değişikliğine de gidilmiş. Kayıtlara göre şirkete, Ziraat Bankası, Türkiye Vakıflar Bankası ve Halk Bankası yüzde 33.33 ile eşit paya sahip durumda.

KOMİSYON VE MASRAF ÜCRETİ ALINMAYACAK

Kamu bankaları daha önce yaptıkları işbirlikleri kapsamında kendi ATM’lerinin kullanımı noktasında komisyon almayı durdurmuştu. Bu proje kapsamında bu işbirliğine katılan bankaların sayısı artarken aynı zamanda tüm işlemlerden alınan komisyon ve işlem ücretleri de kaldırıldı. Tüketicilerin ortak ATM’lerde yapacağı işlemler ücretsiz olacak. (Hürriyet / Emre Eser)